Chiếc VinFast VF 5 màu xanh nhạt đỗ trước quán cà phê trên đường Nguyễn Thị Minh KhaiđiệnTrungQuốctạiTPHCMCuộcđuagiárẻvànỗcải thìa tại nhà， nhưng người lái vừa bước xuống lại mở cốp sau， lôi ra một chiếc xe đạp điện nhỏ gọn gắn logo Trung Quốc. Đó là anh Tuấn， chủ một cửa hàng xe đạp điện trên đường Lê Văn Sỹ， quận 3. Anh bảo: “Tôi chạy xe VinFast đi giao hàng， còn chiếc xe điện Trung Quốc này để khách thuê theo giờ. Giá rẻ， pin thay nhanh， hợp với sinh viên” Câu chuyện nhỏ ấy phản ánh một thực tế đang diễn ra âm thầm tại TP.HCM: xe điện Trung Quốc không còn là cái tên xa lạ。mà đã len lỏi vào từng ngõ hẻm， từ quán ăn vỉa hè đến khu công nghiệp Tân Bình.Dạo một vòng các tuyến phố chuyên bán xe điện như Bùi Hữu Nghĩa (quận 5)， Lý Thường Kiệt (quận 10)， hay khu vực giáp ranh Bình Tân， dễ dàng bắt gặp hàng chục mẫu xe mang thương hiệu Yadea， Luyuan， Aima， Nijia. Giá trung bình từ 8 đến 15 triệu đồng， rẻ hơn xe máy điện Việt Nam cùng phân khúc 3-5 triệu. Chị Hồng， chủ cửa hàng trên đường Bùi Hữu Nghĩa， cho biết mỗi tháng chị bán 40-50 chiếc， khách chủ yếu là công nhân và học sinh. “Xe Trung Quốc về đây từ năm 2019， giờ khách quen hơn xe nội. Pin lithium thay dễ。sạc 4 tiếng đi được 60km. Mấy đứa sinh viên mua trả góp， mỗi tháng 500.000 đồng”
Điều đáng nói là hạ tầng sạc. Trong khi VinFast đặt trạm sạc tại các cây xăng lớn， xe điện Trung Quốc tại TP.HCM chủ yếu sạc tại nhà hoặc quán cà phê có ổ cắm. Anh Dũng， thợ sửa xe trên đường Phan Văn Trị (quận Gò Vấp)， nhận xét: “Xe Trung Quốc dùng pin 48V-60V， sạc bằng ổ điện dân dụng. Nhiều người độ thêm bộ sạc nhanh， nhưng dễ chai pin. Tôi sửa pin cho khách suốt， thay cell mất 2-3 triệu” Một khảo sát nhỏ của tôi tại bãi giữ xe trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM cho thấy 7/10 xe điện là hàng Trung Quốc， chủ yếu là xe đạp điện gấp gọn. Sinh viên Minh， năm hai。nói: “Em mua xe Luyuan cũ 4 triệu， đi từ Thủ Đức lên trường 12km， sạc ở ký túc xá. Rẻ hơn grab nhiều”Chất lượng là câu chuyện gây tranh cãi. Anh Hòa， kỹ thuật viên tại một trung tâm bảo hành xe điện trên đường Nguyễn Oanh， chỉ ra: “Xe Trung Quốc giá rẻ thường dùng nhựa ABS mỏng， sau một năm nắng mưa TP.HCM là ố vàng。giảm xóc yếu. Nhưng động cơ thì bền， ít hỏng vặt” Một số dòng xe như Yadea có bảo hành 2 năm， nhưng phụ tùng thay thế phải đặt từ Trung Quốc， chờ 1-2 tuần. Chị Lan， nhân viên văn phòng quận 7， kể: “Tôi mua xe Aima 12 triệu， đi được 8 tháng thì cháy bo mạch. Hãng bảo hành nhưng phải chờ linh kiện. Giờ tôi quay lại xe đạp thường”Dù vậy， không thể phủ nhận xe điện Trung Quốc tại TP.HCM đang tạo áp lực cạnh tranh trực tiếp lên xe điện Việt. Với mức giá chỉ bằng một nửa， mẫu mã đa dạng， chúng phù hợp với túi tiền số đông. Ông Tuấn。chủ cửa hàng trên đường Lê Văn Sỹ， dự đoán: “Năm sau sẽ có thêm nhiều hãng Trung Quốc nhập khẩu nguyên chiếc， giá còn giảm. Nhưng người tiêu dùng TP.HCM giờ khôn hơn， họ kiểm tra pin， bảo hành kỹ trước khi xuống tiền” Một tín hiệu đáng chú ý: một số cửa hàng bắt đầu nhập xe Trung Quốc về rồi thay pin Việt Nam để tăng độ bền. Cuộc chơi xe điện tại TP.HCM vì thế ngày càng khó đoán， và người thắng cuối cùng có thể là người tiêu dùng – nếu họ tỉnh táo.
