Hơn 60% xe tải qua trạm Bến Thủy (Nghệ An) trong tuần đầu tháng 3 bị phát hiện chở quá tảiảitrọngxevàgiániêmyếtKhinhàxevẽgiáđểnécâgiá tôm hấp hôm nay， nhưng tài xế xuất trình bảng giá niêm yết vận chuyển chỉ 8.000 đồng/kg， trong khi thực tế thu 12.000 đồng/kg. Chênh lệch 4.000 đồng/kg ấy không nằm trên hóa đơn， mà nằm trong túi chủ hàng và chủ xe. Đây là cách lách luật tinh vi: dùng giá niêm yết thấp để hợp thức hóa tải trọng thấp。còn hàng thực chở vượt xa mức cho phép.Tôi theo chân một xe ben chở cát từ mỏ Tân Uyên (Bình Dương) về TP.HCM. Trên giấy tờ， xe có tải trọng 10 tấn， giá niêm yết vận chuyển 250.000 đồng/tấn. Nhưng khi cân tại trạm。tổng trọng lượng hàng hóa lên tới 18 tấn. Tài xế cười: “Giá niêm yết chỉ để đối phó công an thôi. Chủ mỏ bán cát theo khối， mình chở theo chuyến， tính tiền theo thực tế” Vậy là giá niêm yết trở thành chiếc áo khoác rộng thùng thình， che đi tải trọng thật.Nghị định 100/2019/NĐ-CP quy định mức phạt tiền từ 4 đến 6 triệu đồng với xe quá tải 10-30%， và tước bằng lái 1-3 tháng. Nhưng nếu giá niêm yết thấp， chủ xe dễ dàng biện minh rằng hàng nhẹ， chỉ do cân sai. Thực tế， nhiều doanh nghiệp vận tải còn in bảng giá niêm yết với đơn giá thấp hơn 30-40% so với giá thị trường， rồi bù lại bằng phụ phí “bốc xếp”， “chờ đợi”， “qua trạm”. Những khoản này không xuất hiện trong hợp đồng， nhưng lại là phần chính của doanh thu. Khi bị kiểm tra， họ chỉ đưa bảng giá niêm yết ra。còn phụ phí thì… quên.Một cán bộ thanh tra giao thông ở Đồng Nai kể: “Có lần kiểm tra xe chở gỗ， giá niêm yết ghi 500.000 đồng/khối， nhưng chủ hàng nói thực tế trả 800.000 đồng/khối. Hỏi sao không ghi đúng， họ bảo ghi cao thì không ai thuê. Vậy là giá niêm yết thấp。tải trọng thấp， còn hàng cứ chất đầy” Cách làm này khiến việc kiểm soát tải trọng càng thêm rối. Bởi nếu chỉ dựa vào giá niêm yết， cơ quan chức năng không có căn cứ xác định khối lượng hàng thực tế.
Giá niêm yết không xấu. Nó giúp minh bạch chi phí， bảo vệ người thuê. Nhưng khi bị lợi dụng để đối phó với quy định tải trọng， nó thành công cụ che mắt. Tôi từng thấy một chủ xe ở Long An in hai bảng giá: một bảng niêm yết 7.000 đồng/kg để xuất trình， một bảng giá thật 11.000 đồng/kg để thu tiền. Hỏi sao làm vậy， anh ta nói: “Chở đúng tải thì lỗ， mà chở quá tải thì bị phạt. Thôi thì làm giá niêm yết thấp。coi như mình chở nhẹ” Vòng luẩn quẩn ấy chỉ chấm dứt khi lực lượng chức năng kiểm tra cả hóa đơn thực tế và cân tải trọng， chứ không chỉ nhìn vào tờ giấy niêm yết.
