áng 20/7địnhgiaothôngphùhợpvớcá trê buổi tối， tại ngã tư Hàng Xanh (TP.HCM)， một nhóm học sinh lớp 10 Trường THPT Bùi Thị Xuân bị CSGT dừng xe vì điều khiển xe máy điện không đội mũ bảo hiểm. Các em ngơ ngác: "Trường phát động phong trào đội mũ， nhưng tụi em đâu biết xe máy điện cũng bắt buộc?". Câu chuyện nhỏ ấy lộ ra một nghịch lý: quy định giao thông hiện hành dường như được viết cho... ai?Thử điểm qua vài con số. Theo Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia， 6 tháng đầu năm 2025。cả nước xảy ra gần 6.000 vụ tai nạn， trong đó nhóm 16-18 tuổi chiếm 14% số nạn nhân. Nhưng khi hỏi các em về Luật Giao thông đường bộ， phần lớn chỉ nhớ mỗi... tốc độ tối đa trong đô thị là 50 km/h. Quy định về nồng độ cồn bằng không với người dưới 18 tuổi?Không biết. Quy định về giấy phép lái xe hạng A1 cho xe máy điện?
Mù mờ. Vậy là quy định giao thông phù hợp với ai?Rõ ràng không phải với người trẻ， những người cần hiểu luật nhất để tự bảo vệ mình.
Tôi từng chứng kiến một vụ va chạm nhỏ ở quận 3: xe container quẹt vào xe đạp điện của một phụ nữ bán vé số. Cả hai bên đều lúng túng vì không ai thuộc lòng quy định nhường đường tại vòng xuyến. CSGT đến， lập biên bản， nhưng phải mất 20 phút mới xác định được lỗi do... không có camera. Quy định giao thông phù hợp với ai khi mà người dân thường chỉ tiếp cận luật qua... tin nóng trên mạng xã hội?Một khảo sát nhỏ của tôi với 50 tài xế xe ôm công nghệ cho thấy 32 người thừa nhận chưa từng đọc hết Luật Giao thông đường bộ， họ học qua đồng nghiệp hoặc... CSGT phạt.Điều đáng nói là các quy định thường xuyên thay đổi. Năm 2024， Nghị định 100 tăng mức phạt nồng độ cồn lên 40 triệu đồng. Nhiều người hoan nghênh， nhưng một anh thợ xây ở Bình Tân than: "Tôi uống lon bia từ tối hôm trước， sáng hôm sau vẫn bị phạt. Quy định phù hợp với ai khi mà cơ thể mỗi người khác nhau?". Rồi quy định bắt buộc đội mũ bảo hiểm cho trẻ em dưới 6 tuổi từ 1/1/2025 – phụ huynh trường mầm non Hoa Sen (Hà Nội) kể: "Mũ cho bé 3 tuổi khó mua， giá gấp ba mũ người lớn。nhưng không đội thì bị phạt". Quy định giao thông phù hợp với ai nếu nó không tính đến điều kiện thực tế?Vậy nên， câu hỏi "quy định giao thông phù hợp với ai" không phải để phủ nhận luật， mà để luật sống động hơn. Tôi nghĩ đến mô hình ở Đà Nẵng: CSGT đến từng trường dạy học sinh cách nhận biết biển báo qua trò chơi， phát tờ rơi hình ảnh thay vì văn bản khô khan. Hay như Nhật Bản， mỗi khu phố có "ngày hội giao thông" để người dân thực hành tình huống. Quy định giao thông phù hợp với ai?
Với người đi bộ， người đi xe đạp， tài xế xe tải， học sinh， người già – tức là tất cả chúng ta. Nhưng để phù hợp， nó cần được viết bằng ngôn ngữ của cuộc sống， được dạy bằng trải nghiệm， và được thực thi bằng sự thấu hiểu. Nếu không， mọi quy định chỉ là những dòng chữ trên giấy。còn tai nạn vẫn tiếp tục gọi tên những người không biết mình đã sai ở đâu.
