Ghé cây xăng trên đường Nguyễn Văn LinhênliệusinhhọctạiTPHCMTrạmxăngEbỏtrốngngườidânvẫnquaylưbánh hỏi miền Trung， quận 7， tôi hỏi mua xăng E5. Nhân viên lắc đầu: “Hết hàng từ tuần trước， anh đổ A95 nhé” Cây xăng này nằm trong danh sách phân phối nhiên liệu sinh học tại TP.HCM， nhưng trụ E5 đã bị khóa vòi， bụi phủ mờ bảng giá. Chuyện không của riêng ai. Khảo sát nhanh 10 trạm dọc Quốc lộ 1A và Võ Văn Kiệt， chỉ 3 nơi còn bán E5。lượng khách lẻ chiếm chưa đầy 10% sản lượng.Nhiên liệu sinh học tại TP.HCM được kỳ vọng giảm phát thải。
nhưng thực tế vận hành lệch hẳn so với quy hoạch. Sở Công Thương thành phố từng đặt mục tiêu đến năm 2025， toàn bộ hệ thống phân phối có ít nhất một trụ E5. Đến nay， hơn 500 trạm xăng trên địa bàn， số trụ E5 hoạt động thường xuyên chỉ đếm trên đầu ngón tay. Nguyên nhân: giá E5 cao hơn A95 từ 300-500 đồng/lít do thuế tiêu thụ đặc biệt chưa ưu đãi， trong khi nguồn cung ethanol trong nước phụ thuộc nhập khẩu nguyên liệu. Một chủ trạm ở Thủ Đức than: “Bán E5 lỗ， nhập về để đó， khách quen họ đổ A95 cho chắc”Tôi theo chân một nhóm sinh viên Đại học Bách khoa đi khảo sát nhiên liệu sinh học tại TP.HCM vào cuối tuần. Các bạn mang theo máy đo khí thải。so sánh trực tiếp giữa xe máy chạy E5 và A95. Kết quả: E5 giảm 12% CO， nhưng công suất động cơ giảm nhẹ， xe chạy đường dài có cảm giác “hụt ga”. Một thành viên nhóm nói: “Nếu không có trợ giá， tụi em cũng chọn A95 vì tiện” Thực tế này lý giải vì sao nhiên liệu sinh học tại TP.HCM dù được tuyên truyền rộng rãi vẫn èo uột. Các cây xăng lớn như Petrolimex， Saigon Petro có bán E5 nhưng nhân viên thường tư vấn khách dùng xăng khoáng. Họ bảo: “E5 để lâu bị tách lớp， máy mau hư” Chưa rõ đúng sai， nhưng tâm lý e ngại đã ăn sâu.Một điểm sáng hiếm hoi: tuyến xe buýt số 1 (Bến Thành – Chợ Lớn) thử nghiệm nhiên liệu sinh học tại TP.HCM từ tháng 3， với 20 xe chạy B5 (5% biodiesel). Tài xế Nguyễn Văn Hùng cho biết: “Máy êm hơn， khói đen giảm rõ. Nhưng cứ 2.000 km phải thay lọc nhiên liệu， chi phí bảo dưỡng tăng” Đơn vị vận tải đang xin thành phố hỗ trợ 30% phí bảo trì. Nếu không， hợp đồng thử nghiệm khó gia hạn. Ngược lại， các trạm dọc đường Võ Nguyên Giáp (quận 9 cũ) vẫn treo biển “E5 hết hàng” suốt ba tháng. Người dân sống gần đó quen chuyện。thậm chí không buồn hỏi.Nhìn từ góc độ thị trường， nhiên liệu sinh học tại TP.HCM thiếu cú hích đồng bộ: hạ tầng phân phối manh mún， giá chưa cạnh tranh， truyền thông chưa chạm đúng nỗi lo của người dùng. Một cán bộ Chi cục Bảo vệ môi trường thừa nhận: “Chúng tôi khuyến khích nhưng không thể bắt buộc trạm xăng bán E5 nếu họ lỗ” Trong khi đó， các tỉnh như Đồng Nai， Bà Rịa – Vũng Tàu có trạm E5 hoạt động ổn định hơn nhờ chính sách hỗ trợ vận chuyển. TP.HCM cần một cơ chế riêng: trợ giá trực tiếp cho người mua， hoặc buộc các trạm lớn duy trì tối thiểu một trụ E5 trong giờ cao điểm. Nếu không。
mục tiêu nhiên liệu sinh học tại TP.HCM sẽ mãi nằm trên giấy， còn người dân cứ quay về với cây xăng quen thuộc， nơi nhân viên bảo “hết E5 rồi anh ạ” – câu nói tôi nghe ít nhất bốn lần trong buổi chiều khảo sát.
