Hôm 12/3địnhgiaothôngvàgiániêmyếtKhinàobảnggiátạitrạmthuphítrởthànhvônghĩbột gạo mùa mưa， tôi đứng chờ đèn đỏ ở ngã tư Hàng Xanh。TP.HCM， và nghe hai bác tài xe tải nói chuyện. Một bác bảo: “Giá niêm yết trên trạm BOT ghi 35.000 đồng， nhưng tôi qua trạm nào cũng bị thu 50.000 đồng， hỏi thì nhân viên bảo ‘do quy định mới’”. Bác kia cười: “Quy định giao thông thì phải rõ ràng， chứ giá niêm yết mà mỗi trạm một kiểu thì ai tin”. Câu chuyện vỉa hè ấy phản ánh đúng một lỗ hổng: quy định giao thông về giá niêm yết tại các trạm thu phí， bến xe， bãi đỗ xe đang bị hiểu và áp dụng tùy tiện， khiến người tham gia giao thông chịu thiệt.Theo Nghị định 123/2021/NĐ-CP， mức phí thu phí đường bộ phải được niêm yết công khai tại trạm và trên cổng thông tin của nhà đầu tư. Nhưng thực tế， nhiều trạm BOT ở phía Nam vẫn treo biển cũ， thậm chí không có biển. Tôi đã kiểm tra trạm thu phí trên Quốc lộ 51 (Đồng Nai) hồi tháng 2: bảng giá in mờ， không ghi rõ thời điểm áp dụng. Một tài xế container cho biết: “Mỗi lần qua đây， tôi phải hỏi giá trước， vì có hôm thu 60.000， hôm sau 70.000， chẳng ai giải thích”. Quy định giao thông về giá niêm yết không chỉ là tấm biển – nó là cam kết minh bạch. Khi giá niêm yết bị “lờ” đi。
người dân mất niềm tin， còn cơ quan quản lý thì mất đi công cụ kiểm soát.Một điểm đáng lưu ý: giá niêm yết trong giao thông không chỉ áp dụng cho trạm BOT. Bến xe Miền Đông mới (TP.HCM) từng bị phản ánh vì giá gửi xe máy niêm yết 5.000 đồng/lượt。nhưng thu 10.000 đồng vào giờ cao điểm. Lý giải được đưa ra là “do quy định giao thông về phân luồng”. Nghe có vẻ hợp lý， nhưng nếu đã niêm yết thì phải thu đúng， hoặc điều chỉnh niêm yết trước khi thu. Tôi cho rằng， quy định giao thông cần chế tài mạnh hơn: phạt nặng hành vi thu sai giá niêm yết， đồng thời yêu cầu cập nhật bảng giá điện tử theo thời gian thực. Có như vậy， giá niêm yết mới thực sự là công cụ bảo vệ người tiêu dùng， thay vì là tấm biển trang trí.Ở góc nhìn khác。nhiều doanh nghiệp vận tải phản ánh rằng họ bị “kẹp” giữa quy định giao thông và giá niêm yết do địa phương áp đặt. Một chủ xe khách tuyến Sài Gòn – Đà Lạt than: “Giá vé niêm yết 250.000 đồng， nhưng phải chi thêm 20.000 đồng phí ra vào bến， cộng với giá niêm yết tại trạm thu phí không rõ ràng， thành ra lỗ”. Vị này đề xuất cơ quan chức năng nên có một cổng tra cứu chung về mọi loại phí giao thông， kèm mức giá niêm yết cố định theo từng tuyến. Điều đó nghe hợp lý， bởi lẽ quy định giao thông nếu không gắn với giá niêm yết cụ thể， công khai， thì rất dễ bị lợi dụng.Thực tế tại nhiều nước， giá niêm yết giao thông được quản lý bằng hệ thống dữ liệu mở. Người dân có thể tra cứu mức phí trước khi đi， và nếu phát hiện sai lệch， chỉ cần gửi ảnh chụp biển báo qua ứng dụng là có phản hồi trong 24 giờ. Tôi không đòi hỏi Việt Nam làm ngay được như vậy， nhưng ít nhất quy định giao thông hiện hành cần nêu rõ: mọi trạm thu phí。bãi giữ xe phải niêm yết giá niêm yết bằng chữ to， có ngày hiệu lực， và nếu thu sai thì hoàn tiền ngay tại chỗ. Có lần tôi chứng kiến một tài xế xe ôm công nghệ phản ứng vì bãi xe ở quận 1 thu 15.000 đồng trong khi biển ghi 10.000 đồng. Nhân viên bảo “do quy định giao thông mới”， nhưng không đưa ra được văn bản nào. Sự mập mờ ấy chính là kẽ hở.
