Chiều 15/7ánhvớiđốithủvượtđènđỏGócnhìntừmộtvụvachạchia sẻ về quản lý cửa hàng nhỏ， tại ngã tư Hàng Xanh， TP.HCM， một chiếc xe máy hiệu Honda chạy vượt đèn đỏ tông thẳng vào xe đạp điện của một phụ nữ. Cú va chạm khiến cả hai ngã ra đường， may mắn chỉ bị xây xát. Người điều khiển xe máy – một thanh niên khoảng 25 tuổi – đứng dậy。phủi bụi rồi lớn tiếng: “Tôi thấy đèn vàng mà， ai bảo bà không nhường”. Cảnh sát giao thông có mặt sau đó xác định tín hiệu đèn dành cho xe máy đã chuyển đỏ được 3 giây. Vụ việc không lớn， nhưng cách hành xử và lời bao biện khiến tôi chú ý. So sánh với đối thủ vượt đèn đỏ – tức những người cũng vi phạm nhưng có cách xử lý khác – hóa ra lại hé lộ nhiều điều về văn hóa giao thông đô thị.
Trong cùng tuần， tôi ghi nhận hai trường hợp tương phản. Một tài xế taxi công nghệ (hãng Vinasun) dừng xe ngay khi đèn chuyển vàng tại ngã tư Điện Biên Phủ – Nguyễn Bỉnh Khiêm， dù phía sau có tiếng còi giục. Khi bị một xe khác vượt ẩu tạt đầu， anh chỉ lắc đầu và nói: “Mình chạy đúng， va chạm thì mình thiệt trước”. Ngược lại， một nam shipper (hãng Giao Hàng Tiết Kiệm) vượt đèn đỏ ở ngã tư Bà Huyện Thanh Quan， suýt đâm vào xe buýt， rồi quay lại chửi tài xế xe buýt là “đi láo”. Hai thái độ， hai cách đối diện với chính hành vi sai của mình. Khi so sánh với đối thủ vượt đèn đỏ。tôi không nói về việc ai nhanh hơn， mà về cách người vi phạm tự nhìn nhận lỗi. Người thứ nhất dừng lại đúng lúc， dù không vượt đèn đỏ nhưng sẵn sàng nhường;người thứ hai vượt đèn đỏ rồi đổ lỗi. Sự khác biệt nằm ở ý thức， không phải ở phương tiện hay nghề nghiệp.Vậy tại sao nhiều người vượt đèn đỏ lại có xu hướng so sánh với đối thủ vượt đèn đỏ để biện minh?Tôi từng nghe một câu quen thuộc: “Thằng kia cũng vượt， sao không bắt”. Đây là lập luận dựa trên so sánh với đối thủ vượt đèn đỏ – tức lấy một người vi phạm khác làm chuẩn mực. Nó nguy hiểm ở chỗ biến sai phạm thành tương đối. Thực tế， lực lượng chức năng không thể có mặt ở mọi ngã tư cùng lúc. Nhưng nếu ai cũng vin vào việc “đối thủ vượt đèn đỏ” để mình cũng vượt， thì giao thông sẽ hỗn loạn. Tôi nhớ một lần phỏng vấn đại úy CSGT Nguyễn Văn Hùng (Đội CSGT Bến Thành)， anh nói: “Chúng tôi xử lý theo hành vi。không so sánh với đối thủ vượt đèn đỏ nào cả. Vi phạm là vi phạm”. Câu nói đơn giản nhưng đúng.
So sánh với đối thủ vượt đèn đỏ còn xuất hiện trong các diễn đàn giao thông. Một bài đăng trên nhóm “OTOFUN” hỏi: “Tại sao xe máy vượt đèn đỏ bị phạt nặng hơn ô tô”. Ngay lập tức。nhiều bình luận kéo vào so sánh với đối thủ vượt đèn đỏ là xe đạp， xe ba gác. Kiểu so sánh này không giải quyết vấn đề， chỉ làm loãng trách nhiệm cá nhân. Tôi cho rằng， thay vì nhìn sang đối thủ vượt đèn đỏ để tự an ủi， mỗi người nên nhìn vào gương chiếu hậu của chính mình. Có lần tôi chứng kiến một cụ bà bán vé số bị xe máy vượt đèn đỏ quệt vào làn xe lăn. Người gây tai nạn bỏ đi， nhưng một thanh niên khác dừng lại đỡ cụ， dù anh ta cũng vừa vượt đèn đỏ vài giây trước. Hành động đó đáng ghi nhận， nhưng không thể xóa đi việc anh ta đã sai. So sánh với đối thủ vượt đèn đỏ không làm anh ta đúng hơn.Cuối cùng， điều tôi muốn nhấn mạnh: đừng lấy so sánh với đối thủ vượt đèn đỏ làm lá chắn. Mỗi lần định vượt đèn đỏ， hãy tự hỏi: nếu đứa trẻ nhà mình đang sang đường thì sao?Câu trả lời sẽ rõ ràng hơn mọi so sánh. Giao thông không phải cuộc thi với đối thủ vượt đèn đỏ nào， mà là phép thử của sự tử tế và trách nhiệm.
