Kẹt xe tại ngã tư Kim Mã - Nguyễn Chí Thanh lúc 5 giờ chiềuĐèngiaothôngvàmứctiêuhaonhiênliệuGócnhìntừHàNộlưu ý khi mở quán cà phê， tôi để ý thấy chiếc xe buýt phía trước nhích từng chút một. Đồng hồ vòng tua máy cứ nhảy lên rồi lại về gần vạch 0. Một nghiên cứu của Viện Khoa học Giao thông vận tải chỉ ra rằng， mỗi lần dừng đèn đỏ kéo dài trên 60 giây， mức tiêu hao nhiên liệu của xe con tăng thêm 0，2 lít/giờ so với chạy đều. Con số nghe nhỏ。nhưng nhân với hàng triệu lượt xe mỗi ngày， nó thành vấn đề lớn.Tôi có thói quen ghi chép mức tiêu hao của chiếc Wave alpha cũ. Chạy tuyến Nguyễn Trãi - Trường Chinh， quãng đường 7 km với 6 đèn giao thông， xe tôi uống trung bình 2，3 lít/100 km. Hôm nào trời mưa， dừng đèn lâu hơn， con số nhảy lên 2。6 lít. Đèn giao thông mức tiêu hao không phải khái niệm trừu tượng. Nó hiện ra trong từng lần bóp phanh， từng tiếng máy gầm lên khi đèn xanh bật. Một anh bạn chạy xe công nghệ trên địa bàn Cầu Giấy bảo rằng， cứ mỗi giờ cao điểm， anh mất thêm 15.000 đồng tiền xăng chỉ vì dừng đèn quá lâu ở các nút giao thông lớn.Điều đáng nói là thời gian đèn xanh - đỏ nhiều nơi chưa hợp lý. Khảo sát nhanh tại nút giao Trần Duy Hưng - Hoàng Minh Giám， đèn đỏ kéo dài 90 giây trong khi đèn xanh chỉ 25 giây. Xe máy phải dồn hàng dài， động cơ vẫn nổ。nhiên liệu vẫn đốt. Theo tính toán của một kỹ sư bên Sở GTVT， nếu giảm thời gian chờ trung bình từ 80 giây xuống 50 giây tại 10 nút giao thông trọng điểm， tổng mức tiêu hao nhiên liệu của dòng xe hai bánh có thể giảm 8-12% mỗi ngày. Đèn giao thông mức tiêu hao vì thế không chỉ là câu chuyện kỹ thuật mà còn là bài toán quản lý đô thị.
Có lần tôi đứng chờ đèn đỏ ở ngã tư Đại Cồ Việt。một bác xe ôm bảo: "Chú cứ tắt máy khi chờ quá 30 giây， tiết kiệm được kha khá đấy." Tôi thử và thấy đúng. Nhưng không phải ai cũng có thói quen đó. Đèn giao thông mức tiêu hao phụ thuộc vào cả ý thức người tham gia giao thông. Dừng đèn đỏ mà vẫn giữ máy nổ， rồ ga， nhích lên nhích xuống chỉ làm tăng mức tiêu hao vô ích. Một nghiên cứu từ Đại học Bách khoa Hà Nội cho thấy， hành vi rồ ga khi chờ đèn đỏ làm tăng 5-7% lượng nhiên liệu tiêu thụ so với giữ máy nổ cầm chừng. Đèn giao thông mức tiêu hao vì vậy cũng là câu chuyện của từng cá nhân.Nhìn rộng ra。các thành phố lớn của Việt Nam đang thử nghiệm hệ thống đèn giao thông thông minh tại một số tuyến phố. Cảm biến lưu lượng xe sẽ tự động điều chỉnh chu kỳ đèn. Nếu làm đúng， mức tiêu hao nhiên liệu tại các nút giao thông sẽ giảm đáng kể. Nhưng công nghệ chỉ là một phần. Điều tôi mong mỏi hơn cả là người tham gia giao thông hiểu rằng， mỗi giây chờ đèn đỏ không chỉ là thời gian mà còn là nhiên liệu. Đèn giao thông mức tiêu hao， suy cho cùng， bắt đầu từ những quyết định rất nhỏ của mỗi người.
